Groepenkast en 3-fase: wat heeft een nieuwbouwwoning nodig?
Een moderne nieuwbouwwoning heeft doorgaans een groepenkast met 8 tot 12 eindgroepen en steeds vaker een 3-fase aansluiting (3×25 A), omdat warmtepomp, inductiekookplaat en laadpaal samen meer vermogen vragen dan een klassieke 1-fase aansluiting aankan.
De groepenkast is een van de goedkoopste dingen om tijdens de bouw goed te regelen en een van de duurste om achteraf om te bouwen. Loop de meterkasttekening in je meer- en minderwerklijst daarom kritisch na voordat je tekent.
Hoeveel groepen heeft een woning nodig?
Elke groep is een eigen zekering voor een deel van de installatie. Standaard zijn er algemene groepen voor stopcontacten en licht (per verdieping of zone), plus verplichte of sterk aanbevolen aparte groepen voor wasmachine, droger, vaatwasser, oven en kookplaat. Daar komen bij all-electric wonen nog groepen bij voor warmtepomp, boiler, ventilatie, laadpaal en eventueel zonnepanelen en thuisbatterij. Zo kom je al snel op 10 tot 14 groepen. Vraag daarnaast om reserveruimte in de kast: twee tot vier lege plekken kosten bij de bouw bijna niets.
Wanneer heb je 3-fase nodig?
Een 1-fase aansluiting van 1×35 A of 1×40 A levert maximaal circa 8 tot 9 kW; de klassieke 1×25 A zelfs maar 5,7 kW. Dat wordt krap zodra grootverbruikers samenvallen. Vuistregel: bij twee of meer van de volgende is 3-fase verstandig, bij alle drie vrijwel onmisbaar:
- warmtepomp (piek 2 tot 4 kW, met elektrisch bijstookelement meer);
- laadpaal (3,7 tot 11 kW);
- inductiekookplaat (piek 4 tot 7 kW).
Bij nieuwbouw wordt 3×25 A daarom steeds vaker standaard aangelegd. Staat er in jouw project 1-fase in de basis, dan is opwaarderen als meerwerk vrijwel altijd de moeite waard.
Wat is krachtstroom en wat is een Perilex-aansluiting?
Krachtstroom is de informele naam voor 3-fase stroom (400 V tussen de fasen). Een Perilex-stopcontact is de stekkeraansluiting waarmee zware apparaten, in de praktijk vrijwel altijd de kookplaat, op twee fasen of 3-fase worden aangesloten. Een inductiekookplaat met volledig vermogen vraagt een Perilex op 2×16 A of een vaste 3-fase aansluiting; op één gewone groep kan alleen een vermogensbegrensde kookplaat. Controleer dus of de keukenaansluiting in de meterkasttekening past bij de kookplaat die je bij de keukenleverancier uitzoekt.
1-fase of 3-fase: de verschillen op een rij
| Kenmerk | 1-fase (1×35 A) | 3-fase (3×25 A) |
|---|---|---|
| Maximaal vermogen | ±8 kW | ±17 kW |
| Laadpaal | tot 3,7 kW | tot 11 kW |
| Warmtepomp + koken + laden tegelijk | krap, load balancing nodig | ruim voldoende |
| Vaste netbeheerkosten | laagst | iets hoger per jaar |
| Later omzetten | — | meterkastwerk + netbeheerder, honderden euro's tot meer |
Waarom is later uitbreiden duurder?
Tijdens de bouw is een extra groep of een zwaardere aansluiting een kwestie van andere componenten en een dikkere kabel: het meerwerk blijft doorgaans beperkt tot tientallen tot enkele honderden euro's per onderdeel. Achteraf betaal je een installateur voor een nieuwe of omgebouwde groepenkast (indicatief €500 tot €1.500), plus de netbeheerder voor het verzwaren van de aansluiting, en moet er soms opnieuw kabel getrokken worden door afgewerkte wanden. Houd er ook rekening mee dat netbeheerders in sommige regio's wachttijden hebben voor verzwaringen. Eén keer ruim aanleggen is dus goedkoper dan twee keer verbouwen.
Veelgestelde vragen
Weet wat een eerlijke prijs is
Upload je offerte voor een gratis AI-check, of word lid voor €99 en bespaar gemiddeld €4.200 met kortingen bij 60+ merken.
Start gratis QuickScan →